يونانى به عالم اسلام ، ص 165 - 174 ) « 490 » ابو العباس احمد بن محمد بن كثير فرغانى در زمان مأمون مىزيست . تا سال 247 ه . ق زنده بوده است . متوكل او را براى نظارت در ساختن نيلسنج به فسطاط فرستاد . اثر عمدهء او كتاب جوامع علم النجوم است كه به لاتينى ترجمه شده است . از ديگر آثار او الكامل فى الاصطرلاب و فى صنعة الاصطرلاب است . ( دايرة المعارف فارسى ) « 491 » متن : عبد الله بن سهد بن نوبخت . « 492 » ابو جعفر محمد بن موسى يكى از سه پسر موسى به شاكر خوارزمى است كه در بيع الاول سال 259 ه . ق در گذشته است دو برابر ديگر يكى حسن و ديگرى احمد نام دارند . موسى بن شاكر خود منجم بود و در خراسان به خدمت مأمون پيوسته و با وى به بغداد رفته است . پسران او در جوانى با حوزه‌هاى علمى بغداد مأنوس شدند و در علم ترقى كردند و ثروت خود را صرف گرد آوردن نسخه‌هاى خطى يونانى و ترجمهء آنها به زبان عربى كردند . ابو جعفر محمد بن موسى از هندسه و نجوم نصيب وافر داشت و ابو القاسم احمد بن موسى در نجوم و مخصوصا در صناعت حيل ( مكانيك ) زبر دست بوده و حسن بن موسى بيشتر به هندسه مىپرداخته است . ( قربانى ، ابو القاسم ، رياضيدانان ايران ) « 493 » ما شاء الله بن اثرى ، ميان سالهاى 200 تا 205 ه . ق در گذشته است . از مردم مرو بود و از مشاهير منجمان عصر منصور دوانيقى . « 494 » سهم الغيب ، سهم عبارت است از بخشى معين از فلك البروج . ديگر از سهمها سهم السعاده است . به اعتقاد منجمان هر كه سهم الغيب در طالع داشته باشد با فراست و از مغيبات آگاه باشد . ( التفهيم . تعليقات دكتر معين بر چهار مقاله . . . ) « 495 » ابو على يحيى بن ابى منصور فارسى از متعلقان دستگاه فضل بن سهل بود . پس از كشته شدن فضل به مأمون پيوست و از كيش زردشتى به اسلام گرويد . در سال 230 ه . ق درگذشت . ( تاريخ علوم عقل ، ص 46 ) « 496 » ر : العصى و العصمى . « 497 » ابو زكريا يحيى بن بطريق . از متعلقان ذو الرياستين فضل بن سهل بود . « 498 » سهل بن شاپور از مدرسهء جنديشاپور به بغداد رفت . او را پسرى به نام شاپور صاحب كتاب اقرابادين كبير . « 499 » رك : كتاب حاضر ، دولت نهم ، پىنوشت شماره 69 .